slow painting

fast food en slow painting

Voor schilders die zelf hun eigen verf maken hebben tubetjes verf iets van fastfood, een snelle hap verf die je vlot weg penseelt. Net als bij eten zit het verschil tussen fast en slow in de kwaliteit: in de intensiteit van de kleuren en de uitstraling van de verflaag. Het langzame en ambachtelijke proces van verfbereiding, het prepareren van een ondergrond, het zorgvuldige opbouwen van dunne laagjes verf die de optische eigenschappen van de kleuren optimaal tot hun recht laten komen gaat volledig voorbij aan het idee snelheid. Het gaat ook bijna voorbij aan het idee zelf, aan de vluchtigheid ervan, die we met snelle verf in gehaaste beweging van inspiratie trachten vast te leggen. De inspiratie komt bij slow painting vooral uit het hier en nu van de materialen en de technieken waar je mee bezig bent. Als je eenmaal de kracht van pigmenten en natuurlijke bindmiddelen hebt gevoeld dan, dan is er geen weg meer terug. Schilderen op een muur met verse kalk of op hout met bijenwas brengt nu eenmaal volstrekt andere emoties en sensaties te weeg dan werken met acrylverf of andere synthetische middelen.

Slow is more

Het vertragen van het schilderproces door zelf in te grijpen in de verf, in de bindmiddelen, de mediums, de vernissen, de ondergrond, levert veel meer op dan alleen een mooie verflaag. Het verandert grondig de houding ten aanzien van het schilderij. Iedereen die zelf verf leert maken gaat naar verloop van tijd experimenteren. Hij of zij bedenkt vroeg of laat zijn eigen verf door combinaties van bestaande recepten op andere ondergronden los te laten, of door nieuwe toepassingen te vinden van oude recepten. De inventiviteit bevindt zich hier al in de vroegste fase van het schilderij, in het zoeken van de juiste verf bij het juiste onderwerp. Maar wat veel waarschijnlijker is, is dat de zelfgemaakte verf het onderwerp gaat bepalen, omvormen, sturen en leiden. Het onderwerp wordt puur materiaal. De stralingskracht van zelfgemaakte temperaverf maakt het minder interessant om er iets anders mee uit te drukken. Het stelt zichzelf als materiaal al zo op de voorgrond dat het zich niet goed meer als ‘overdrager’ van ideeën laat gebruiken. Concreet betekent dat, dat het genoeg schijnt te hebben aan zijn pure verschijningsvorm, aan de kracht van de pigmenten, de helderheid van het bindmiddel en de manier waarop de drager met die beide aspecten omgaat.

Zingeving

Slow painting is in een tijd van onthaasting en zingeving een boeiende ontwikkeling die op veel verschillende manieren gericht is op kwaliteitsverbetering. Het meditatieve arcerende penseelwerk van sommige temperatechnieken bijvoorbeeld. Of het opbouwen van een olieverfschilderij in zorgvuldige dunne glaceerlaagjes. Langzame processen die een verrassend ander resultaat opleveren en die een heel andere houding naar kunst afdwingen.