Miniaturen
Miniaturen vinden we in middeleeuwse manuscripten. Het
zijn de plaatjes bij de tekst, maar vaak zijn de
illustraties meer aanwezig dan de tekst, en is de tekst
ondergeschikt aan de totale opmaak. Miniaturen worden op
perkament geschilderd. Perkament wordt gemaakt uit de huiden
van jonge dieren, zoals schapen en kalveren. Daarop werd
geschilderd met een mengsel van verschillende verfsoorten.
Voor sommige kleuren gebruikten de miniaturisten
lijmverf,
voor andere Arabische gom en voor weer andere geklaard
eiwit.
Geklaard eiwit wordt gemaakt door eiwit zolang te kloppen
tot er een hard schuim overblijft. Dit schuim moet een
tijdje staan, waardoor het weer vloeibaar wordt en te
gebruiken is om pigmenten mee te wrijven. Het is een
behoorlijk dekkend bindmiddel dat niet al te dik moet worden
opgebracht. Het zorgt voor fluweelachtige tonen en kleuren.
Veel miniaturen hebben krachtige kleurcontrasten van heldere
kleuren, dankzij het gebruik van geklaard eiwit.
Sommige pigmenten laten zich niet zo goed met dit bindmiddel
vermengen, en daarvoor gebruikte men dan Arabische gom. Dat
is een harssoort die in water oplost en die al sinds de late
Oudheid werd verhandeld door de Arabieren. Deze harssoort
komt oorspronkelijk uit Afrika. Arabische gom is het
bindmiddel voor aquarelverf, en het zorgt voor een lichte
transparante verflaag. Vanaf de 18e eeuw is de aquarel als
zelfstandig medium ontstaan, waarbij geen wit meer werd
gebruikt en er op papier met veel water werd geschilderd.
Workshops Miniaturen op 4 december 2010 en 5
maart 2011.
| 